برای اخذ تأییدیه آتشنشانی ساختمان از کجا شروع کنیم؟

اگر مالک، سازنده یا بهرهبردار یک ساختمان هستید و قصد دارید موضوع تأییدیه آتشنشانی را پیگیری کنید، بهتر است کار را با خرید تجهیزات یا اجرای یک سیستم مشخص آغاز نکنید. نقطه شروع، شناخت وضعیت ساختمان و بررسی مدارک و نقشههای موجود است. نوع کاربری، تعداد طبقات، زیربنا، شرایط اجرا و الزامات مرجع ذیصلاح بر اقداماتی که باید انجام شوند اثر میگذارند.
در این راهنما، قدمهای اولیه را مرور میکنیم تا بدانید پیش از طراحی، اصلاح یا اجرای تجهیزات ایمنی چه اطلاعاتی باید آماده شود و چه موضوعاتی باید بررسی شوند. برای آشنایی با نمای کلی فرایند نیز میتوانید مقاله مراحل اخذ تأییدیه آتشنشانی ساختمان را مطالعه کنید.
۱. وضعیت پروژه را مشخص کنید
ابتدا مشخص کنید ساختمان در چه مرحلهای قرار دارد: در مرحله طراحی است، در حال ساخت است یا ساخت آن به پایان رسیده و در حال بهرهبرداری است. این تفاوت مهم است؛ زیرا در پروژه در حال طراحی، امکان هماهنگکردن نقشهها پیش از اجرا وجود دارد، اما در ساختمان موجود باید وضعیت واقعی اجرا نیز با مدارک و الزامات مربوط مقایسه شود.
- نوع کاربری اصلی و کاربری فضاهای مختلف؛
- تعداد طبقات روی زمین و زیرزمینها؛
- زیربنا و اطلاعات کلی ابعاد و ارتفاع ساختمان؛
- وضعیت فعلی ساخت، بهرهبرداری و تغییرات انجامشده؛
- شهر و مرجع ذیصلاحی که پرونده باید از طریق آن پیگیری شود.
۲. مدارک و نقشههای موجود را جمعآوری کنید
پیش از سفارش طراحی یا اصلاح نقشهها، نسخههای موجود را یکجا جمعآوری کنید. معمولاً نقشههای معماری و اطلاعات تأسیسات برق و مکانیک برای شناخت وضعیت پروژه اهمیت دارند. اگر ساختمان اجرا شده است، نقشهها باید تا حد امکان با شرایط واقعی و تغییرات انجامشده مطابقت داشته باشند.
اگر بخشی از مدارک در دسترس نیست، آن را مشخص کنید؛ لازم نیست پیش از بررسی فنی، حدس بزنید چه نقشهای باید تهیه شود. برای آشنایی با دستهبندی مدارک، مقاله مدارک لازم برای اخذ تأییدیه آتشنشانی را ببینید.
۳. الزامات ایمنی را با نقشه معماری تطبیق دهید
در بررسی اولیه، فقط تجهیزات اعلام و اطفا مطرح نیستند. مسیرهای خروج، راهپلهها، راهروها، دسترسیها، تقسیمبندی فضاها و ارتباط بخشهای مختلف ساختمان نیز باید در کنار کاربری و مشخصات پروژه بررسی شوند. هر تغییر معماری یا تغییر کاربری میتواند بر ارزیابی ایمنی اثر بگذارد.
هدف این مرحله تهیه یک فهرست روشن از موارد موجود، موارد نامشخص و موارد نیازمند بررسی یا اصلاح است؛ نه اینکه بدون بررسی پروژه، یک نسخه ثابت برای همه ساختمانها تجویز شود.
۴. وضعیت سیستم اعلام حریق را بررسی کنید
مشخص کنید آیا برای ساختمان نقشه یا سیستم اعلام حریق وجود دارد و مدارک آن تا چه اندازه با کاربری و چیدمان فعلی فضاها هماهنگ است. جانمایی تجهیزات، زونبندی، محل پنل مرکزی، مسیرهای کابلکشی و نحوه اعلام هشدار از موضوعاتی هستند که در بررسی تخصصی مطرح میشوند.
اگر پروژه به طراحی یا بازبینی این سیستم نیاز دارد، جزئیات فنی در صفحه طراحی سیستم اعلام حریق معرفی شده است.
۵. نیاز پروژه به سیستم اطفای حریق را مشخص کنید
نوع سیستم اطفا را نمیتوان صرفاً بر اساس نام کاربری ساختمان یا یک الگوی ثابت تعیین کرد. نوع خطر، شرایط فضاها، مشخصات ساختمان، امکان تأمین آب و الزامات قابل اعمال باید بررسی شوند. در صورت وجود سیستم اجراشده، مدارک و وضعیت واقعی تجهیزات نیز باید با هم تطبیق داده شوند.
برای آشنایی با دامنه خدمات طراحی و بررسی این بخش، صفحه طراحی سیستم اطفای حریق را ببینید.
۶. کنترل دود و تخلیه دود را از قلم نیندازید
در برخی پروژهها، بررسی کنترل و تخلیه دود بخشی از ارزیابی ایمنی حریق است. هندسه فضا، مسیرهای خروج، محل بازشوها، فنها و دریچهها و نحوه ارتباط فضاها بر بررسی این سامانه اثر دارند. در فضاهای خاص مانند آتریومها ممکن است تحلیل مهندسی و شبیهسازی جریان دود برای ارزیابی عملکرد طرح لازم باشد.
اطلاعات تخصصیتر درباره این موضوع در صفحه طراحی سیستم کنترل دود و مقاله طراحی کنترل و تخلیه دود ارائه شده است.
۷. موارد نقص و مغایرت را ثبت کنید
پس از بررسی اولیه، مواردی را که نیاز به تکمیل یا اصلاح دارند بهصورت مشخص ثبت کنید. برای مثال ممکن است نقشهای موجود نباشد، نقشه با اجرای واقعی تفاوت داشته باشد، مشخصات تجهیزات کامل نباشد یا هماهنگی لازم میان معماری و تأسیسات انجام نشده باشد.
بهتر است هر مورد همراه با محل آن، مدرک مرتبط و اقدام پیشنهادی ثبت شود. این کار باعث میشود اصلاحات بهصورت هدفمند پیگیری شوند و از تهیه چندباره نقشهها یا انجام تغییرات بدون شناخت علت جلوگیری شود.
۸. پیش از اجرا، هماهنگی نقشهها را انجام دهید
اگر پروژه هنوز در مرحله طراحی یا ساخت است، نقشههای معماری، برق، مکانیک و سیستمهای ایمنی باید از نظر جانمایی و مسیرهای عبور با یکدیگر هماهنگ شوند. تغییرات دیرهنگام ممکن است به جابهجایی تجهیزات، اصلاح مسیرها یا دوبارهکاری اجرایی منجر شود.
در ساختمانهای تکمیلشده نیز هر اصلاح باید با توجه به وضعیت واقعی اجرا و مدارک موجود بررسی شود. تغییر نقشه بهتنهایی جایگزین اصلاح مغایرت اجرایی نیست.
۹. مسیر پیگیری را با مرجع مربوط هماهنگ کنید
پس از مشخصشدن وضعیت پروژه و آمادهشدن مدارک، باید الزامات و روند بررسی همان مرجع ذیصلاح پیگیری شود. نوع مدارک، ترتیب بررسیها و مراحل موردنیاز ممکن است با توجه به شهر، نوع کاربری و مشخصات ساختمان متفاوت باشد؛ بنابراین به فهرستهای عمومی یا تجربه پروژهای دیگر بهعنوان دستورالعمل قطعی اتکا نکنید.
برای شروع بررسی چه اطلاعاتی آماده کنیم؟
برای اینکه بررسی اولیه پروژه دقیقتر انجام شود، بهتر است این اطلاعات را در اختیار مشاور فنی قرار دهید:
- شهر محل پروژه و نوع کاربری ساختمان؛
- تعداد طبقات، زیرزمینها و زیربنای تقریبی؛
- وضعیت پروژه: طراحی، در حال ساخت یا تکمیلشده؛
- نقشههای معماری و نقشههای برق و مکانیک موجود؛
- اطلاعات سیستمهای اعلام، اطفا و کنترل دود، در صورت وجود؛
- نامهها، ایرادها یا مکاتبات قبلی مرجع بررسیکننده، در صورت وجود.
پس از مشخصشدن وضعیت اولیه ساختمان، برای آشنایی با اقدامات عملی مالک یا سازنده، جمعآوری مدارک، ثبت مغایرتها و پیگیری پرونده، مقاله راهنمای اقدامات مالک و سازنده برای اخذ تأییدیه آتشنشانی را نیز مطالعه کنید.
چه زمانی از مشاور تخصصی کمک بگیریم؟
اگر هنوز در ابتدای طراحی هستید، نقشهها ناقصاند، ساختمان تغییر کاربری داده یا برای اصلاح ایرادهای اعلامشده نیاز به بررسی فنی دارید، استفاده از مشاوره تخصصی میتواند مسیر کار و اولویت اقدامات را روشنتر کند. دامنه کار مشاور باید مشخص باشد؛ برای مثال بررسی نقشهها، طراحی سیستمها، تهیه محاسبات یا بررسی مغایرتهای اجرایی.
IG FIRE در زمینه مشاوره و طراحی سیستمهای اعلام و اطفای حریق، کنترل دود، بررسی و اصلاح نقشهها و پشتیبانی فنی پروژهها در سراسر ایران فعالیت میکند. برای بررسی شرایط پروژه، از صفحه تماس با ما اقدام کنید و اطلاعات اولیه و مدارک موجود را ارسال یا ارائه دهید.
توجه: این مطلب راهنمای عمومی است و جایگزین بررسی تخصصی پروژه یا الزامات اعلامشده از سوی مرجع ذیصلاح نیست. انجام خدمات مشاوره یا طراحی نیز بهمعنای تضمین صدور تأییدیه نخواهد بود.
پرسشهای متداول
آیا باید قبل از بررسی، تجهیزات اعلام و اطفا را خریداری کنیم؟
خیر. ابتدا باید نیازهای پروژه، نقشهها و الزامات مربوط بررسی شوند. خرید تجهیزات پیش از تعیین مشخصات فنی میتواند باعث انتخاب نامتناسب یا هزینه و دوبارهکاری شود.
اگر ساختمان ساخته شده و نقشههای کامل نداریم، از کجا شروع کنیم؟
مدارک موجود را جمعآوری و کمبودها را مشخص کنید. سپس باید وضعیت واقعی ساختمان و سیستمهای اجراشده بررسی شود تا معلوم شود چه نقشهها، برداشتها یا مدارکی باید تهیه یا اصلاح شوند.
آیا تأیید نقشهها به معنی دریافت تأییدیه نهایی است؟
خیر. بررسی و تأیید مدارک طراحی با بررسی اجرای واقعی و احراز انطباق ساختمان یکسان نیست. مراحل نهایی به الزامات مرجع ذیصلاح و شرایط پروژه بستگی دارد.
آیا روند اخذ تأییدیه برای همه ساختمانها یکسان است؟
خیر. نوع کاربری، ابعاد و ارتفاع ساختمان، وضعیت ساخت و ضوابط مرجع مربوط میتوانند بر مدارک و مراحل لازم اثر بگذارند.
برای دریافت مشاوره اولیه چه چیزی ارسال کنیم؟
نوع کاربری، شهر پروژه، تعداد طبقات، وضعیت ساخت و نقشههای موجود اطلاعات مناسبی برای شروع بررسی هستند. اگر مکاتبه یا فهرست ایرادهای قبلی دارید، آنها را نیز ارائه کنید.